Pynarello

Pulcinella is brutaal, eigenwijs en heeft maling aan regels en autoriteit. Al eeuwenlang duikt deze figuur uit de Italiaanse commedia dell’arte op in theater, poppenspel en muziek. Hij provoceert, verleidt en ontregelt – maar achter zijn bravoure schuilt ook een grote behoefte om gezien te worden en erbij te horen.

Voor artistiek leider Julian Schneemann maakte juist die dubbelzinnigheid Pulcinella interessant: “Pulcinella trekt zich niets aan van regels en autoriteit, hij tart en ontregelt. Maar altijd met een glimlach. Hij is een spelende anarchist. Tegelijkertijd wil hij niets liever dan gezien worden, erkenning krijgen, erbij horen. Hij zoekt contact, maar doet dat via provocatie. Daarmee raakt hij aan iets heel herkenbaars: het gedrag waarmee mensen zichzelf juist buiten de groep kunnen plaatsen, terwijl ze daar eigenlijk onderdeel van willen zijn. Pulcinella haalt soms het bloed onder je nagels vandaan, maar – grote charmeur die hij is – wint uiteindelijk toch iedereen voor zich.”

Mimespeler Jochem Stavenuiter kruipt in de huid van Pulcinella en zet de musici voortdurend op scherp. De Pynarelli spelen zoals altijd zonder dirigent en zonder zich aan hun bladmuziek vast te klampen, maar ditmaal wordt ook hun lichaam onderdeel van de voorstelling. Ze bewegen, reageren, botsen en worden meegenomen in Pulcinella’s steeds verder ontsporende spel.

Oude muziek door de lachspiegel

Ook muzikaal past Pulcinella perfect bij Pynarello. Centraal staat Stravinsky’s beroemde Pulcinella, waarvoor hij zich baseerde op Italiaanse barokmuziek van onder anderen Pergolesi, Gallo en Monza. De oude melodieën zijn nog herkenbaar, maar Stravinsky verdraait harmonieën, accenten en kleuren en zet de muziek daarmee voortdurend op het verkeerde been.

Pynarello gaat nog een stap verder. Arrangeur Gijs Kramers brengt de barok, Stravinsky en nieuwe Pynarello-arrangementen samen in één doorlopende muzikale lijn: barok wordt Stravinsky, Stravinsky wordt Pynarello.

En ondertussen ontspoort ook het podium. Pulcinella verplaatst lessenaars, terroriseert het ensemble als dirigent, verandert Pynarello in een kippenhok en zet uiteindelijk de verhouding tussen plaaggeest en slachtoffer volledig op zijn kop. Achter alle slapstick komt gaandeweg een andere vraag tevoorschijn: hoeveel van wat we aan de buitenwereld laten zien is eigenlijk een masker?

Pulcinella is vanaf 25 oktober te zien in elf Nederlandse steden.