Foto: Marleen Dalhuijsen

Sopraan Jeannette van Schaik over de liefdesaria’s bij Ode aan de Liefde

Jeannette van Schaik is een Nederlandse sopraan, ze studeerde aan de Dutch National Opera Academy en heeft inmiddels twintig operarollen op haar naam staan. Haar grote voorliefde ligt bij de romantische Italiaanse opera. Wij vroegen haar het hemd van het lijf over de aria’s die ze gaat zingen bij het concert ‘Ode aan de Liefde’.

Kun je meer vertellen over de aria’s die je gaat zingen tijdens Ode aan de Liefde?
‘‘Zeker, ik ga ‘Song to the moon’ zingen uit de opera Rusalka. Het lijkt een beetje op het kleine zeemeerminverhaal. Omdat Rusalka haar prins niet kan bereiken, bezingt ze de maan en vraagt hem of hij haar gevoelens en liefde aan de prins wil doorgeven, een heel romantische liefdesverklaring. Daarnaast zal ik ‘Meine Lippen, Sie Kussen So Heiß’ uit de operette Giuditta van Franz Lehár vertolken, een heel ander stuk met een pittige toon. Deze aria belicht een geheel andere vorm van liefde, namelijk van een prostituee – de rode liefde. Het verkent de wereld die ’s avonds laat tot leven komt wanneer de rode lampen aangaan. Dan komen we bij de meest romantische aria van het programma, van mijn favoriete componist; Puccini. In ‘O mio babbino caro’ smeekt Lauretta haar vader op een beetje manipulatieve manier om akkoord te geven op haar voornemen met haar grote liefde te trouwen. Ze wil die ring! Als een klein uitstapje van mijn gebruikelijke klassieke- en operarepertoire, zal ik ook ‘My Funny Valentine’ ten gehore brengen, een bekende klassieker.’’

Wat zijn voor jou de uitdagingen, zitten er moeilijke stukken tussen voor jou bij binnen deze aria’s?
‘‘Ik heb alle aria’s al vaker met orkest gezongen, bijvoorbeeld op Nieuwjaarsconcerten. Dit zijn wel echt de publiekslievelingen. In Rusalka zitten bijvoorbeeld grote uithalen die echt kippenvelmomenten bezorgen. Deze stukken zijn ook eigenlijk wel echt mijn paradepaardjes.

Hoe zie jij de rol van muziek, in dit geval opera, in het overbrengen van gevoelens, in dit geval de liefde?
‘‘In de opera draait alles om emotie, drama en verhalen. Voor mij is er geen krachtigere muziekvorm om emoties, vooral liefde, over te brengen. Bijna elke opera heeft op de een of andere manier liefde als thema, maar vaak eindigt het tragisch voor de vrouwelijke hoofdrolspelers. Dus meestal sterf ik aan het einde van de opera, haha. De taal van de muziek in opera-aria’s spreekt over intense universele emoties: liefde, dood, verlangen, verdriet. Zelfs als je de woorden niet begrijpt, raakt de muziek je omdat het gewoon zo dramatisch is.’’

Als je straks de repetities hebt samen met Pynarello hoe bereid je je voor op die repetities?
‘‘Ik zing altijd alles uit het hoofd, omdat ik geloof dat het me meer vrijheid geeft in de muziek en uitvoering. Het wordt voor mij een nieuwe ervaring om met een collectief te spelen dat ook alles uit het hoofd speelt. Normaal gesproken volg ik als solist de dirigent, maar nu wordt het meer een samenspel waarbij iedereen zijn deel kent. Dat aspect van samenwerken en de interactie met de andere musici spreekt me enorm aan. Ik zing ook heel graag kamermuziek, en ik denk dat deze samenwerking met Pynarello het beste van die twee werelden combineert: het grootschalige van de opera en de intimiteit van kamermuziek.’’

Voelt het voor jou extra spannend omdat er geen dirigent is om op terug te vallen?
‘‘Niet echt, eigenlijk. Ik vind het juist fijn om direct contact te hebben met de andere musici. Vaak staan solisten voor het orkest, maar ik vind het veel leuker om er echt tussen te staan. Het geeft een extra dimensie aan de muziek, vooral bij opera-aria’s waarbij een vocale lijn wordt gedubbeld of wanneer er een duet is met andere instrumenten zoals hobo’s, klarinetten of cello’s. Het maakt het samenspel veel intenser dan wanneer iedereen op de slag van de dirigent gefocust bent.’’

Waar let je op als je met een orkest en in dit geval een collectief samenwerkt?
‘‘Tijdens de repetitie zet ik al mijn voelsprieten open. Ik ben dan niet per se bezig met wat ik zelf aan het doen ben, maar ik probeer juist heel erg te voelen wat voor energie er in de ruimte is. Daarnaast leg ik vaak veel oogcontact bij repetities, zodat er een vertrouwen ontstaat met de musici.’’

Hoe sluiten de aria’s aan op het stuk Verklärte Nacht?
‘‘Verklärte Nacht van Arnold Schönberg is vrij allesomvattend en als symfonisch gedicht natuurlijk ook gebaseerd op een specifieke tekst, daardoor is de muziek heel verhalend. De opera-aria’s geven meer inkijkjes in verschillende karakters en in verschillende facetten van liefde. Dus ik denk dat de titel Ode aan de Liefde echt een verzamelnaam is van alle soorten liefde die er maar kunnen zijn en alle gevoelens die je daarin kunt hebben. Dit in combinatie met de prachtige teksten van Naomi Grant zorgt voor een ontroerend programma. Dus zet je hart open en kom vooral luisteren!’’

SPEELLIJST ODE AAN DE LIEFDE
14 februari 2024 | 20:00 | TivoliVredenburg, Utrecht TICKETS
15 februari 2024 | 20:30 | De Harmonie, Leeuwarden TICKETS
16 februari 2024 | 20:15 | De Vereeniging, Nijmegen TICKETS
17 februari 2024 | 20:15 | Cultura, Ede TICKETS

GEWEEST
7 februari 2024 | 20:00 | Concertzaal, Tilburg
8 februari 2024 | 20:30 | De Huiskamer, Groningen
10 februari 2024 | 13:00 – inleiding om 12:15 | Vondelkerk, Amsterdam
11 februari 2024 | 11:00 – inleiding om 10.15 | Veerensmederij, Amersfoort